ZELFLEVERING · GEMEENTEN, PROVINCIES & WATERSCHAPPEN
Lokaal opgewekte energie onderling delen
Met zelflevering zet je eigen opgewekte energie maximaal in voor jouw gebouwen en voorzieningen. Coöperatie LEO, een coöperatieve samenwerking voor en door overheden, helpt dit praktisch te organiseren.
WAT IS LOKALE ZELFLEVERING?
Als overheid ben je de energieleverancier voor je eigen aansluitingen
Zelflevering houdt in dat decentrale overheden — zelf of gezamenlijk — als energieleverancier optreden voor hun eigen stroom- & gasaansluitingen. Met het zelfleveringsmodel sta je zelf geregistreerd als leverancier en organiseer je de levering van elektriciteit binnen je eigen publieke organisatie. Je hebt geen traditionele energieleverancier meer nodig.
Waarom kiezen overheden voor zelflevering?
- Aantoonbaar groen — geen symbolische vergroening achteraf, maar energie die lokaal is opgewekt.
- Het goede voorbeeld geven — Toon inwoners dat je verduurzaming serieus neemt.
- Stapsgewijs opbouwen — Stap in met een deel van je energie-aansluitingen of ga meteen volledig over.
- Zelf de regie nemen — Meer lokaal opgewekte energie in eigen hand en minder afhankelijk van externe partijen.
Wil je de eerste stap naar zelflevering zetten? Ontdek wat hiervoor nodig is met dit artikel.
Wie is coöperatie LEO?
Coöperatie LEO is de publieke energiedienstverlener voor lokale overheden
LEO staat voor Lokale Energie Overheden. De coöperatie is volledig in publieke handen en zorgt ervoor dat gemeenten, provincies en waterschappen niet zelf het wiel hoeven uit te vinden om lokale zelflevering toe te passen. Overheden die lid worden, kunnen direct gebruik maken van de dienstverlening die nodig is voor zelflevering.
Waarom is Coöperatie LEO speciaal voor overheden?
Door de aanbestedingsregels moeten overheden energie doorgaans inkopen via een openbare aanbesteding en dat gebeurt vaak bij een commerciële leverancier. Daardoor kunnen overheden lokaal opgewekte stroom, ook als die in de eigen regio beschikbaar is, niet direct koppelen aan hun eigen gebouwen en voorzieningen.
Lokale zelflevering lost dit op een andere manier op. Via coöperatie LEO treden overheden zelf op als energieleverancier voor hun eigen aansluitingen. Zo kunnen overheden lokaal opgewekte energie daadwerkelijk lokaal inzetten. Hoe dit juridisch in elkaar steekt, lichten we hieronder toe.
Wat kun je verwachten?
- Volledig in publieke handen, zonder winstoogmerk. Coöperatie LEO werkt uitsluitend voor en door overheden.
- Geen aparte aanbesteding nodig. Zelflevering via Coöperatie LEO valt binnen de kaders van de Aanbestedingswet
- Ook niet-overheden kunnen meedoen en energiedelen. Denk aan de productie van energiecoöperaties en sportverenigingen met zonnepanelen op het dak.
- Schaalvoordelen voor alle leden. Door zelflevering collectief aan te pakken profiteren alle deelnemende overheden van grip op de energievoorziening en snelle implementatie.
- Volledige ontzorging. Coöperatie LEO regelt de inkoop, facturatie, administratie én de afstemming van opwekking en gebruik.
Juridische houdbaarheid
Lokale zelflevering is juridisch houdbaar binnen de aanbestedingswet
Lokale opwekking koppelen aan het eigen energiegebruik kan prima via zelflevering. Dat klinkt logisch, maar is het niet altijd: overheden zijn bij de inkoop van energie gebonden aan aanbestedingsregels. Bij zelflevering gelden die regels niet, omdat gebruik wordt gemaakt van een juridische uitzondering: ‘quasi-inbesteding’. Deze constructie past binnen de kaders van de Aanbestedingswet 2012.
In ons juridisch memo lichten we gedetailleerd toe:
- op welke grondslagen zelflevering is gebaseerd
- hoe lokale en regionale energiebronnen binnen de aanbestedingsregels kunnen worden ingezet
- waarom inkoop via een derde leverancier deze vrijheid juist niet biedt.
PDF · Kosteloos
Kennis bundelen en samen verder
De energietransitie is voor iedereen een uitdaging. Daarom doen we het samen.
Actie is nodig om onszelf voor te bereiden op het decentrale energiesysteem van de toekomst. Zelflevering via Coöperatie LEO biedt uitkomst. Diverse overheden nemen al stappen en willen die kennis delen. Coöperatie LEO brengt die koplopers bij elkaar, zodat iedere decentrale overheid in Nederland uiteindelijk van het zelfleveringsmodel gebruik kan maken.
Kernteam van koplopers
We vormen een kernteam van aspirant-leden dat actief meedenkt over de verdere ontwikkeling van het zelfleveringsmodel: over monitoring, verrekening en het aansluiten van nieuwe bronnen.
Wil je meedenken als aspirant-lid?
Leren van wie al voorop loopt
Coöperatie LEO werkt samen met organisaties die al een werkend zelfleveringsmodel hebben, zoals AGEM Gemeentelijke Energie en het Friese OVEF. Wat zij hebben geleerd, hoeft niemand opnieuw uit te vinden. Door kennis te bundelen versnellen we de transitie voor alle deelnemers.
Aansluiten als aspirant-lid
Bouw mee aan de toekomst van lokale zelflevering
Als aspirant-lid stap je in tijdens de ontwikkelfase van zelflevering. Je werkt samen met andere overheden aan de inrichting van het model en bereidt je organisatie voor op deelname.
- Voorbereiden op implementatie
Leg de basis voor lokale zelflevering zodat je straks met (een deel van) je stroomaansluiting volledig of via een pilot kunt instappen.
- Directe toegang tot kennis
Leer van koplopers, deel je eigen kennis en krijg toegang tot het netwerk, kennissessies en documentatie.
- Actief meebouwen
Werk mee in de denktank aan de doorontwikkeling van lokale zelflevering. Denk aan zaken zoals uitbreiding, energiesturing, monitoring en rapportages.
Wat we vragen
- 4–8 uur per maand inzet
- Deelname aan sessies en overleggen
- Eenmalige bijdrage van €15.000,-
- €5.000,- contributie per jaar die verrekend wordt met de afgenomen energie
Maak kennis met Coöperatie LEO
ERVARINGEN UIT DE PRAKTIJK
Wat betekent zelflevering voor jou? Ontdek het vanuit verschillende perspectieven
Inkoopbeleid
“Wees bereid om je oude denkpatroon los te laten. De inkoop van energie wordt steeds minder standaard en vraagt om strategische keuzes.”
Steeds meer gemeenten willen hun energieverbruik verduurzamen én meer grip krijgen op hun energie-inkoop. Maar hoe pak je dat aan binnen aanbestedingen en bestaande contracten? André Lurvink van gemeente Oost Gelre vertelt hoe zijn gemeente samen met andere Achterhoekse gemeenten al jaren werkt met lokale zelflevering. Een praktijkverhaal over anders inkopen, meer regie en de voordelen van lokaal energiedelen.
Inkoopcoördinator bij gemeente Oost Gelre
Lokaal verduurzamen
“Steeds meer gemeenten zeggen: wij willen onze stroom lokaal betrekken. Meteen ontstaat de vraag: hoe regel je dat in een aanbesteding? In de praktijk blijkt dat ingewikkeld.”
Veel gemeenten willen lokaal en duurzaam energie inkopen, maar lopen vast in de praktijk. Albert Jonathans vertelt hoe het wél mogelijk is. Vanuit Agem Gemeentelijke Energie helpt hij sinds 2018 Achterhoekse gemeenten met lokale zelflevering. Kennis en ervaring die nu wordt ingezet voor de oprichting van coöperatie LEO.
VEELGESTELDE VRAGEN
Antwoorden op de meest gestelde vragen
Staat je vraag er niet bij? Op de FAQ-pagina vind je een volledig overzicht
Wat is het verschil tussen zelflevering en een 'gewoon' energiecontract?
Bij een gewoon energiecontract koopt je gemeente stroom in bij een commerciële leverancier. Bij zelflevering sta je zelf geregistreerd als leverancier (via coöperatie LEO bijvoorbeeld) en organiseer je de levering van lokaal opgewekte stroom aan je eigen aansluitingen. Dit kan zonder tussenkomst van een commerciële partij.
Kunnen ook niet-overheden deelnemen?
Ja. Naast gemeenten, provincies en waterschappen kunnen ook maatschappelijke organisaties zoals een energiecoöperatie lid worden van coöperatie LEO en lokaal opgewekte energie inbrengen. Zo kunnen overheden via de coöperatie energie betrekken van een zonneveld, windpark of andere lokale installatie in de regio, ook als die niet in eigendom is van een overheid.
Coöperatie LEO regelt de administratie, verrekening en juridische borging zodat die samenwerking praktisch uitvoerbaar is.
Kunnen we klein beginnen om ervaring op te doen?
Ja. Via de pilot-route kun je starten met een beperkt aantal aansluitingen. Je doorloopt de standaard onboarding op kleinere schaal en doet ervaring op. Als dit bevalt, kun je daarna opschalen.
Wat doet coöperatie LEO met de energie die wij opwekken, maar niet zelf gebruiken?
Overschotten worden uitgewisseld binnen de coöperatie of teruggegeven aan het net. De afspraken die je tijdens het onboardingproces opstelt, bepalen hoe dat in jouw situatie werkt en tegen welke tarieven.
Contact opnemen
Vragen of interesse in aansluiten?
We helpen je graag verder. Stuur ons een bericht en we nemen binnen 2 werkdagen contact op.